Αύξηση μεγέθους γραμματων Μείωση μεγέθους γραμματων Επαναφορά μεγέθους γραμματων print

Ματιές στο μέλλον της ΕΕ

28/11/2011

Άρθρο του Μιχάλη Μαθιουλάκη

 

Οι τελευταίοι δύο μήνες ήταν για την Ελλάδα, από τους πιο κρίσιμους της νεώτερης ιστορίας της.

Η κρισιμότητα οφειλόταν όχι τόσο στην σφοδρότητα της οικονομικής κρίσης -καθώς η χώρα μας έχει περάσει και χειρότερες οικονομικές καταστάσεις από τη σημερινή- αλλά από την πιθανότητα εξόδου μας από το ευρώ.

Για την Ελλάδα, το κρίσιμο σημείο για την έξοδο από την ευρωζώνη έχει περάσει. Αυτό που έμεινε όμως στην ευρωζώνη, είναι η συζήτηση για το αν θα πρέπει να βγαίνουν ή όχι οι χώρες από το ευρώ, και το ποιο θα είναι το μέλλον του κοινού νομίσματος και της Ευρωπαϊκής Ένωσης από εδώ και μπρος, καθώς η κρίση χρέους φουντώνει και σε άλλες οικονομίες της ευρωζώνης.

Μια και το μέλλον της Ελλάδας συνδέεται άρρηκτα με αυτές τις εξελίξεις, θεωρώ σκόπιμο να συνοψίσω για άλλη μια φορά τα σημαντικά θέματα για την ευρωζώνη, την ευρωπαϊκή κρίση χρέους και την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η ΠΗΓΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΧΡΕΟΥΣ:

Παρά της πολλές και συχνά ευφάνταστες εξηγήσεις για την κρίση χρέους της ευρωζώνης, ο λόγος που φτάσαμε ως εδώ είναι ένας:

Το κοινό νόμισμα από μόνο του δεν είναι αρκετό για να εκφράσει την επικινδυνότητα που αναλαμβάνει κανείς όταν δανείζει σε μια χώρα της ευρωζώνης.


Αυτή η επικινδυνότητα εκφράζεται από δύο βασικά στοιχεία:

1. από το νόμισμα της χώρας και
2. από τα ομόλογα που αυτή έχει ήδη εκδώσει.

Το νόμισμα
δείχνει σε ένα δανειστή το πόσο δυναμική ή αδύνατη είναι μια οικονομία στο σύνολο της και άρα το πόσο επικίνδυνο είναι να δανείσεις στο κράτος το οποίο κάνει κουμάντο αυτή την οικονομία.


Τα ομόλογα
εκφράζουν την δυνατότητα του κρατικού μηχανισμού να ξεπληρώσει τα χρήματα που δανείστηκε για να συμπληρώσει τον προϋπολογισμό του.

  • Με την εισαγωγή του ευρώ, η ΕΕ πρόσφερε την ευκαιρία να μπορεί να δανείσει κανείς χρήματα σε μια χώρα, χωρίς να σκέφτεται τις διαφορές στη δυναμικότητα μεταξύ των οικονομιών της ευρωζώνης.
  • Το ευρώ αντιπροσώπευε τονμέσο όρο του κινδύνου που εξέφραζαν όλες οι οικονομίες της ευρωζώνης ως σύνολο.
  • Τα παραπάνω όμως δεν ισχύσανε και για το δεύτερο κομμάτι του κινδύνου, που είναι τα ομόλογα.
  • Εκεί η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν τόλμησε να προχωρήσει. Δεν τόλμησε να βρει ένα τρόπο να εκφράσει τον μέσο όρο του κινδύνου των επιμέρους κρατικών μηχανισμών της ευρωζώνης. Στο θέμα των ομολόγων, αφέθηκαν τα πράγματα όπως ήταν και πριν το ευρώ. (θα εξηγήσω παρακάτω το γιατί).


Έχουμε λοιπόν τα τελευταία 10 χρόνια το εξής παράδοξο:


Ο κίνδυνος της ευρωζώνης εκφράζεται κατά το ήμισυ ως μέσος όρος όλων των οικονομιών (λόγω του ευρώ), ενώ κατά το άλλο ήμισυ εκφράζεται από τα ομόλογα του κάθε κράτους-μέλους χωριστά.

Η προσπάθεια να εξομοιωθεί ο τρόπος με τον οποίο θα δουλεύουν οι οικονομίες των κρατών-μελών, δημιούργησε την ψευδαίσθηση στους δανειστές όλης της ευρωζώνης, ότι θα οδηγούσε αυτόματα και στην εξομοίωση του τρόπου με τον οποίο θα δούλευε και ο κρατικός μηχανισμός σε κάθε μία από αυτές.

Η Ελλάδα έδωσε την ευκαιρία στον κόσμο, στις «αγορές», να συνειδητοποιήσουν αυτό το παράδοξο στον τρόπο με τον οποίο χτίστηκε η ευρωζώνη. Θυμήθηκαν πλέον όλοι ότι σε οποιαδήποτε άλλη οικονομία, κοιτάνε το δίδυμο νόμισμα-ομόλογα για να αξιολογήσουν την επικινδυνότητα μιας οικονομίας, και ότι η ευρωζώνη δεν μπορεί να αποτελεί εξαίρεση στον κανόνα!

Αρχίζουν λοιπόν τώρα να αξιολογούν την κάθε οικονομία χωριστά, και μάλιστα έχουν και τον πανικό ότι τόσο καιρό, επενδύανε και δανείζανε οικονομίες χωρίς να έχουν αποτιμήσει σωστά τον κίνδυνο που αυτές κουβαλούσανε.

Αποτέλεσμα είναι να πετάν από πάνω τους τα ομόλογα όλων των χωρών για τις οποίες έχουν αμφιβολίες.

Απ’ τη στιγμή που φτάσαμε σε αυτή τη διαπίστωση, οι δανειστές δεν γυρίζουν πίσω και η κατάσταση δεν αντιστρέφεται.

Η ευρωζώνη δεν μπορεί να συνεχίσει να υφίσταται όσο έχει το παραπάνω παράδοξο στον τρόπο που εκφράζει τον κίνδυνο της προς τους δανειστές της. Τι θα γίνει λοιπόν;

Η ΛΥΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΧΡΕΟΥΣ:

  • Για να ξεπεραστεί η κρίση χρέους της ευρωζώνης, θα πρέπει να εξαλειφθεί το δομικό αυτό παράδοξο στο στήσιμο της ευρωζώνης.
  • Άρα θα πρέπει να υπάρχει μαζί με το κοινό νόμισμα, και ένα κοινό ομόλογο, το οποίο θα εκφράζει τον μέσο όρο του κινδύνου για όλα τα κράτη-μέλη της ευρωζώνης.


Χωρίς αυτό
το κοινό ευρωπαϊκό ομόλογο, χωρίς το «ευρω-ομόλογο», δεν μπορεί να υπάρχει πλέον η ευρωζώνη και χωρίς ευρωζώνη δεν μπορεί να υπάρξει Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το θέμα είναι πραγματικά τόσο απλό.

Το πρόβλημα και η λύση του υπήρχαν εκεί από την πρώτη μέρα εισαγωγής του ευρώ. Το μόνο που άλλαξε πλέον είναι ότι τώρα όλοι το έχουν προσέξει και πλέον δεν μπορούν να το αγνοήσουν...

Γιατί όμως από την αρχή έγινε αυτό το δομικό παράδοξο και γιατί δεν εισάχθηκε το κοινό ομόλογο μαζί με το κοινό νόμισμα;

Ο λόγος που δεν έγινε κάτι τέτοιο είναι επίσης πολύ απλός:

Για να ρυθμιστεί το κοινό νόμισμα, χρειαζόταν να δημιουργηθεί η ΕΚΤ η οποία θα παραλάμβανε τις εξουσίες από τις Κεντρικές Τράπεζες του κάθε κράτους-μέλους.

Η Κεντρική Tράπεζα μιας χώρας διαχειρίζεται ένα πολύ σοβαρό «κυριαρχικό δικαίωμα» της χώρας, που είναι η νομισματικής της πολιτική.

Παρόλα αυτά, η Κεντρική Τράπεζα ασκεί μια λειτουργία του κράτους που δεν έχει άμεση «δημοσιότητα» στους πολίτες της χώρας.

Για τους ευρωπαίους πολιτικούς ήταν λοιπόν το πιο ανώδυνο από τα κυριαρχικά δικαιώματα που θα μπορούσαν να παραχωρήσουν προκειμένου να προχωρήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση με την ενοποίηση της. Έτσι και έγινε και  φτάσαμε στο ευρώ.

Για να στηθεί όμως το ευρω-ομόλογο, θα έπρεπε να υπάρξει παρέμβαση στον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ο κρατικός μηχανισμός στο κάθε κράτος-μέλος.

  • Εκεί λοιπόν, η παραχώρηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων είναι πολύ πιο «φανερή» καθώς μιλάμε για παρέμβαση στον ετήσιο προϋπολογισμό της κάθε χώρας.
  • Αυτό ήταν κάτι που οι ευρωπαίοι πολιτικοί δεν ήταν έτοιμοι να παραδώσουν στην ΕΕ το 2001. Αυτό είναι κάτι που δεν είναι έτοιμοι να παραδώσουν ούτε το 2011...


Τι είναι όμως αυτό που φοβούνται τόσο πολύ να παραδώσουν οι ευρωπαίοι πολιτικοί;

  • Από την Γερμανία έως τις χώρες του ευρωπαϊκού νότου, κανείς δεν θέλει να παραδώσει κυριαρχικά δικαιώματα σε ένα ευρωπαϊκό υπουργείο οικονομικών.
  • Η Γερμανία φοβάται ότι οι μικρές και «άτακτες» χώρες θα βρουν την ευκαιρία να ξαναβουτήξουν στην ασυδοσία, ενώ οι μικρές χώρες φοβούνται ότι η Γερμανία θα κυριαρχήσει στην ευρωζώνη.


Και οι δύο πλευρές κάνουν λάθος.


Η πρώτη και η μόνη περίπτωση που έχουν ήδη παραχωρηθεί κρίσιμα κυριαρχικά δικαιώματα στα πλαίσια της ευρωζώνης, είναι όπως έχω ήδη πει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Σε αυτή την περίπτωση όμως, δεν έχουμε ούτε ασυδοσία των μικρών κρατών, ούτε κυριαρχία της Γερμανίας...

  • Η Γερμανία έχει προσπαθήσει λυσσαλέα να ελέγξει την ΕΚΤ και δεν τα καταφέρνει.
  • Οι μικρές χώρες συνέχεια πιέζουν τους αντιπροσώπους τους για τα δικά τους θέματα, αλλά επίσης δεν μπορούν να επιβάλουν τη θέληση τους έναντι της Γερμανίας.


Η ΕΚΤ εκφράζει
την κοινή συνισταμένη όλων των κρατών-μελών μαζί! Δεν λειτουργεί με βάση το δικό της γραφειοκρατικό συμφέρον, αλλά ούτε και με βάση τα επιμέρους εθνικά συμφέροντα.


Η ΕΚΤ λειτουργεί με βάση το συμφέρον της ευρωζώνης ως σύνολο! Και αυτό είναι που θέλουμε από την ευρωζώνη και από την ΕΕ!

  • Την ίδια ακριβώς λειτουργία μπορεί να έχει και το Ευρωπαϊκό Υπουργείο Οικονομικών.
  • Την ίδια λειτουργία θα πρέπει να έχει το ευρωπαϊκό υπουργείο οικονομικών όποτε αυτό γίνει.


Αν δεν λειτουργήσει με αυτόν τον τρόπο, δεν θα καταφέρει να εκφράσει τον μέσο όρο της ευρωζώνης, οπότε δεν έχει και λόγο ύπαρξης. Όπως ακριβώς, αν η ΕΚΤ αγόταν και φερόταν από τα κράτη-μέλη, δεν θα εξέφραζε τον μέσο όρο της ευρωζώνης και άρα το ευρώ θα έχανε τον λόγο ύπαρξης του.


ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ Ε.Ε

  • Για να υπάρχει λοιπόν ευρωζώνη, πρέπει να υπάρχει ευρωομόλογο και
  • Για να υπάρχει ευρωομόλογο πρέπει να υπάρχει οικονομική διακυβέρνηση και
  • Ο μόνος τρόπος να υπάρχει οικονομική διακυβέρνηση στην ευρωζώνη, είναι στα πρότυπα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.


Αυτή είναι δομικά η μόνη λύση
για την κρίση χρέους της ευρωζώνης και για την πολιτική κρίση στην ΕΕ.


Για να φτάσουμε όμως εκεί, οι ντόπιοι πολιτικοί κάθε κράτους-μέλους θα πρέπει να δεχθούν να παραδώσουν μέρος από τις εξουσίες τους, στους συναδέρφους τους που θα λειτουργούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Αυτό είναι κάτι αρκετά δύσκολο για όλους και ιδιαίτερα για τους πολιτικούς χωρών που είναι -ή νιώθουν- δυνατοί όπως αυτοί της Γερμανίας ή της Γαλλίας.

Αυτοί θα πρέπει να φτάσουν να νιώσουν δυνατά στο πετσί τους τη ζημιά που θα προκαλέσουν στη χώρα τους από μια διάλυση της ευρωζώνης, ώστε να πεισθούν την τελευταία στιγμή να δεχθούν το επόμενο αυτό στάδιο της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να περιμένουμε έντονες αναταράξεις και περαιτέρω αγωνία στα ευρωπαϊκά δρώμενα τις επόμενες εβδομάδες ή μήνες.

Πλέον όμως οι εξελίξεις τρέχουν και ο δρόμος είναι μόνο ένας. Μπροστά μας ο δρόμος έχει την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και πίσω την διάλυση της ευρωζώνης και της ΕΕ...

Προς τα πού θα πάει τελικά η Ευρώπη κανείς μας δεν ξέρει αλλά το που πρέπει να πάει είναι νομίζω προφανές σε κάθε λογικά σκεπτόμενο άνθρωπο.

ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΑΘΙΟΥΛΑΚΗΣ - think2.gr

Μιχάλης Μαθιουλάκης

Πληροφορίες άρθρου:

4045 προβολές

Αρέσει σε 1 άτομα

Άρθρα του ίδιου συντάκτη

03/08/2012 | Δεν μας φταίει ο Mario

21/05/2012 | Βόρειοι και Νότιοι ή μήπως φταίει κάτι άλλο;

26/04/2012 | 200.000 απατεώνες

30/01/2012 | Φορτώστε τα στους ξένους!

05/12/2011 | ΕΛΛΑΔΑ-FYROM: Παλιές αμαρτίες και η σημερινή απόφαση του δικαστηρίου

18/10/2011 | Λογαριάζουν χωρίς τον ξενοδόχο

04/10/2011 | Η “Έκτη αίσθηση” της ελληνικής κοινωνίας

19/09/2011 | Η πιο αβέβαιη εβδομάδα των τελευταίων 35 χρόνων...

14/09/2011 | Άλλο η έξοδος από το ευρώ και άλλο η χρεοκοπία...

06/09/2011 | Ανεπανάληπτη...

Πρέπει να συμπληρώσετε το είδος του επαγγέλματος που ψάχνετε

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ...

25 πρόσωπα
2355 δημοσιευμένα άρθρα
99 ατάκες
17 videos
1 αρχεία ήχου
225860 προβολές από 1/5 έως 31/5
219273 προβολές τον προηγ. μήνα
178044 προβολές τον Μάρτιο